Start > Irmgard Smits, Jeugdliteratuur > Interview met Irmgard Smits

Interview met Irmgard Smits

1 december 2004

irmgard2Destijds verzamelde ik alles over “Nederlands jongste schrijfster”, die als patiëntje in een sanatorium een heleboel bloknootvelletjes vol krabbelde met de dingen die ze samen met de andere kinderen in ‘haar’ paviljoen beleefde.

Ik was in 1967 met mijn ouders op vakantie in Zuid-Limburg en ik móest en zou naar het huis van Irmgard.

Mijn vakantie kon niet meer stuk!
Irmgard kwam zelf aan de deur, ik had een aardig gesprekje met haar én ik kreeg een gesigneerde foto.

Interview met Irmgard Smits in De Telegraaf van 14-10-1966.

Ik dacht dat ze zouden lachen om mijn boek

“Irmgard heeft een boek geschreven…” In de eerste klas van de ULO-school in Valkenburg was dit feit gisteren hèt gesprek van de dag. “Heb je het al gehoord. Ze heeft een brief van de uitgever gekregen,” zeiden haar klasgenootjes met ontzag tegen elkaar.

Thuis, in de zelfs tijdens het Valkenburgse hoogseizoen stille Pastoor Sartonstraat, rinkelde die dag de telefoon vaker dan normaal.

Terwijl de 12-jarige, in vlotte lila ribbeltrui en cognackleurige ribfluwelen broek gestoken schrijfster in de Valkenburgse schoolbanken de vervoegingen van het Franse werkwoord être onder de knie probeerde te krijgen, stond mevrouw Annie Smits (“Niet te verwarren met Annie Schmidt, al schrijf ik ook”) tientallen familieleden, leraren en de kapelaan te woord. De laatste kwam Irmgard later ook nog eens persoonlijk feliciteren met haar succes en bracht een boek over paddestoelen voor haar mee.

Patiëntje

Nu bijna drie maanden geleden stuurde Irmgard het manuscript, waarin ze haar belevenissen en ervaringen als tbc-patiëntje in een Limburgs sanatorium vastlegde, op naar de uitgeversmaatschappij West-Friesland in Hoorn. Deze week kreeg ze bericht dat haar boek, getiteld “Blijf lachen, Irmgard”, binnenkort zal verschijnen in de “Witte Raven”, een serie jeugdpockets “voor 10-14 jaar”.

Nederlands jongste schrijfster kan haar geluk sindsdien niet op. Niet vanwege de 437,50, die ze als royalty voor de eerste 5000 exemplaren ontvangt, maar vooral omdat nu werkelijkheid wordt, wat ze de laatste weken talloze malen heeft gedroomd: haar boek zal binnenkort in de winkeletalage prijken.

Dagboek

“Ik had gedacht dat die uitgever zou lachen om zo’n verhaal”, zegt ze. “Toen ik niets hoorde, heb ik twee brieven geschreven en tweemaal opgebeld. Mama zei: die man wordt gek van je. Toen het eenmaal zover was, kon ik het niet geloven.”

Tijdje stil

Drie jaar geleden werd Irmgard opgenomen in het sanatorium te Horn. “Het meisje dat naast me zat op school, kreeg tbc. We moesten toen allemaal een kruisje halen bij de dokter. Ik was die dag juist ziek. Maar papa zei, dat ik me toch maar eens moest laten doorlichten…”. In het sanatorium kortte Irmgard de dagen met het bijhouden van een dagboek.

“Er gebeurden veel leuke, maar ook heel verdrietige dingen”, zegt ze. “Een meisje ging dood. Ik schreef alles op. Soms was het erg moeilijk om onder woorden te brengen, wat je precies voelde. Ik had toen helemaal niet de bedoeling om een boek te schrijven. Dat kwam door mama.”

Stapeltje

Mevrouw Smits: “Toen ze weer thuis was, kwam ze iedere dag met een nieuw verhaaltje aandraven. De meeste hadden het sanatorium als onderwerp. Hoe druk ik het ook had, ik moest ze stante pede lezen. Toen heb ik gezegd: je moet er één groot verhaal van maken. Ik dacht dan is ze tenminste een tijdje stil.
Toen het af was, leek het me wel wat.
Ik heb zelf ook geschreven” en ze wijst in de boekenkast van bescheiden afmetingen een rijtje dunne boeken aan. “Ach, het stelt eigenlijk niets voor. Mijn man is chef van een reisbureau en in het seizoen soms dagenlang van huis. Wat doe je dan, zelfs als je drie kinderen hebt? Ik begon te schrijven, kleine toneelstukjes voor bruiloften en partijen en vond een uitgever. Er is veel vraag naar. Soms bellen kennissen van mij op: – Kun je een revuetje voor me schrijven, opa en oma zijn veertig jaar getrouwd – zeggen ze dan. Ik maak ze in duplo. Een exemplaar stuur ik naar de uitgever.”

Ze laat me een stapeltje ouderwets uitgegeven boekjes zien: “De dove erftante”, “Het misverstand”, “De rare snoeshaan”, “De neef uit Amerika”, “Vergeef het ons”; in de linker bovenhoek: Annie Smits-Nijhof.

“Ja, met één f”, zegt ze, “al moet Martinus Nijhoff volgens de stamboom een achterneef van mijn vader zijn. Ach, u weet wel: Bij de Burgerlijke Stand vergat men vroeger wel eens een f op te schrijven. Ik heb wel zo’n 80 van die kleine toneelstukjes geschreven. Soms drie op een middag.”
Is het schrijven een familietrekje? “Misschien wel”, zegt mevrouw Smits. “Toen Irmgard me zei dat ze een tweede boek wilde gaan schrijven, vroeg ik haar: waarom doe je dat? Omdat ik het niet kan laten, zei ze. Dat is wel typerend, zo voel ik het ook.

“De kinderen zijn bezeten van lezen”, zegt ze. “Na school, als hun klasgenootjes buiten spelen, kruipen zij het liefst met een boek in een hoekje. Iedere week halen ze acht boeken uit de bibliotheek en dan lenen ze natuurlijk nog het nodige. Soms denk ik wel eens: ze worden suf van dat steeds maar binnen zitten. Maar ach, ik was vroeger net zo. Ze zijn onverbeterlijk.

Advies

Natuurlijk heeft Irmgard mij om advies gevraagd bij het schrijven. Ze typt met twee vingers en dat gaat erg langzaam. Als ik haar dan zo achter die machine zag zitten zwoegen, zei ik: laat mij het maar doen. Ze had ook veel moeite met “zei ze”. Dat kwam wel twintig keer op één bladzijde voor. Ik heb haar een lijst laten maken met uitdrukkingen als: riep ze – meende ze – snikte ze – lachte ze – schreeuwde ze uit – juichte ze. Dat hielp, en ik heb natuurlijk ook de taalfouten verbeterd.”

Dieren

“Wat vond ik dat naar, toen ik het weer opnieuw moest maken, mama”, zegt Irmgard. Mevrouw Smits: “In eerste aanleg was het manuscript dertig bladzijden te kort. Ze heeft er toen het een en ander bij gefantaseerd. Binnen een week had ze het af.”

“‘s Avonds zat ze tot negen uur te werken met zo’n hoofd”, en mevrouw Smits maakt een veelbetekenend gebaar met haar handen.
Irmgard: “Vroeger schreef ik over kabouters en over mijn dieren. Sherry de hond. Hans de kraai, en Kwek de eend, maar dit is een écht boek.
De personen zijn echt en ik heb ze allemaal met name genoemd. Ook “zuster Zuur”, die ons altijd vroeg naar bed stuurde.
Later wil ik schrijfster of journaliste worden. Het lijkt me geweldig om overal met je neus bij te staan.” Tegen mevrouw Smits: “Mama, hoe heette dat ook alweer, dat met die kinderverlamming?” “Elspeet”, zegt mevrouw Smits. “Ja, daar had ik zo graag bij willen zijn. Ik heb het in de krant gelezen en dan stel ik me voor hoe zoiets in werkelijkheid is. Weet u wat ik ook fijn vind”, vraagt ze me: “Op zondagavond dat tv-programma. “Vragen staat vrij”, heet het, geloof ik. Dan zeggen ze wat ze over God denken. Alles is er bij, de dominee en de kapelaan….”
Mevrouw Smits zegt later: “Irmgard is zo gevoelig van aard. Ziekte en dood, zoals ze die in dat sanatorium heeft meegemaakt, maken veel indruk op haar. Ze is sentimenteel. Ik denk dat het de leeftijd is. Alhoewel, mijn man moest ook huilen, toen hij voor het eerst het manuscript las.”

Interview: Yvonne Laudy in de Telegraaf van 14-10-1966

Irmgard Smits, Jeugdliteratuur

  1. Babs
    30 december 2005 op 17:05 | #1

    Ook ik heb alle boekjes van Irmgard en vond het als jong meisje fantastisch dat iemand een boekje had geschreven over een meisje dat mijn naam droeg.
    Ik vind het jammer dat ze gestopt is met schrijven (ik had een stille hoop dat ik misschien nog meer boekjes van haar kon krijgen), maar het is natuurlijk wel logisch.
    Ik vind het heel erg leuk om hier te lezen wat er van haar geworden is, want ik was daar heel erg benieuwd naar. Zat nl net de hele serie nog eens over te lezen… Jammer dat mams niet meer leeft, maar ja, 80 jaar is best een leeftijd.
    Dank je wel voor alle informatie!

  2. 13 januari 2006 op 11:12 | #2

    Ik ben nu twaalf jaar en mijn moeder heeft bijna alle boekjes die Irmgard geschreven heeft. Ik vind het heel leuk om te lezen, vooral om die taal die ze daar nog gebruiken. Ik ben nu bezig met een boekverslag te maken over Blijf lachen Irmgard. Dat wilde ik even zeggen.
    groetjes :D

  3. 13 januari 2006 op 11:20 | #3

    Ik vraag me eigenlijk ook af of die boekjes nog te krijgen zijn en waar dan? :? Ik bedoel, wij hebben NOG MEER OVER IRMGARD EN DE BOVENSTEBESTE BABS ook niet!!!!!!! dus…
    ik hoop dat iemand het weet want ik ben best wel nieuwsgierig wat er toen met haar gebeurde!!!!
    Groetjes XxXxX
    Karen

  4. 13 januari 2006 op 12:02 | #4

    kijk bijvoorbeeeld eens op http://www.marktplaats.nl

  5. Babs
    15 januari 2006 op 22:32 | #5

    Karen,
    Gewoon even op marktplaats zoeken en zo. En bij 2ehands boekenwinkels en op boekenmarkten.

  6. chiara
    22 maart 2006 op 19:21 | #6

    ik had eerst nog nooit van irmgard gehoord, maar toen heb ik van mijn tante een hele stapel boeken gekregen waar o.a. blijf lachen irmgard en irmgard schrijft door bijzaten. ik had ze in 3 maanden allebji uit. :) :D ;) :o :P 8) :P :o :? ;) :D :)

  7. Marian Leijenaar
    24 mei 2006 op 22:40 | #7

    Ook ik heb de boekjes verslonden van irmgard smits,ik ben inmiddels 40 jr maar ik heb ze inmiddels weer gelezen,ben ook benieuwd wat er van haar is geworden,ben zeer benieuwd hoe het de andere familieleden is vergaan.

  8. 4 juni 2006 op 14:26 | #8

    Verdere reacties graag op Postbus 0

  9. Annabel
    23 januari 2007 op 20:47 | #9

    Hoorde dat niet Irmgard maar haar moeder alles heeft geschreven

  10. Wendy
    11 februari 2007 op 18:57 | #10

    Ik las net dat Hedwig haar zus een beroerte heeft gehad in de zomer van 2006

  11. wendy
    11 februari 2007 op 18:59 | #11

    Misschien dat Ineke Bien, Suzanne of Yvonne een keer een stukje kan schrijven hoe het verder met hen is gegaan?

  12. linda
    19 maart 2007 op 19:52 | #12

    je boeken zijn goed

  13. Laura
    28 mei 2007 op 20:31 | #13

    Hey hallo,
    Da’s ook toevallig. Ik ‘googlede’ op de naam van m’n moeder en kwam op deze site terecht. Ook heb ik vandaag een paar keer aan m’n oma gedacht die al jaren dood is.
    Ik ben de dochter van Hedwig. Al 26 jaar :-) Ze heeft idd afgelopen zomer een hersenbloeding gehad. Het taalgedeelte in haar hersenen was daardoor zo zwaar beschadigd dat ze niet meer kon praten (afasie). Nu gaat dit gelukkig weer stukken beter!
    Ik heb in die periode een topic bijgehouden op Fok. http://forum.fok.nl/topic/905894/1/50. Misschien ‘leuk’ om te lezen.
    Groetjes,
    Laura

  14. willeke beek
    6 november 2007 op 14:01 | #14

    stik jaloers was ik op Irmgard zij had leuke ouders ik niet zo ze had veel vriendinnen die altijd gastvrij werden ontvangen ik werd gepest op school met mijn rode haar Het leek me zo gezellig daar ook toen de verloving van Yvonne ttijdelijk uitging en Irmgard met haar moeder haar uit de put hebbeh geholpen Ook beet ik mijn nagels op bij het verhaal dat Hedwig erg ziek werd en toch beter werd inderdaad zou ik wel wat meer willen horen over Irmgard heeft ze nog contact met al haar vriendinnen misschien willen ze ook eens naar deze pagina willen gaan

  15. willeke beek
    6 november 2007 op 14:01 | #15

    stik jaloers was ik op Irmgard zij had leuke ouders ik niet zo ze had veel vriendinnen die altijd gastvrij werden ontvangen ik werd gepest op school met mijn rode haar Het leek me zo gezellig daar ook toen de verloving van Yvonne ttijdelijk uitging en Irmgard met haar moeder haar uit de put hebbeh geholpen Ook beet ik mijn nagels op bij het verhaal dat Hedwig erg ziek werd en toch beter werd inderdaad zou ik wel wat meer willen horen over Irmgard heeft ze nog contact met al haar vriendinnen misschien willen ze ook eens naar deze pagina willen gaan

  16. joke dijkstra drost
    7 maart 2008 op 08:33 | #16

    Heb Irmgard zelf nooit bewust ontmoet, terwijl ik in de jaren dat haar boekjes zijn geschreven meerdere malen in Valkenburg en omgeving met vakantie was.
    Wel hebben we vele reizen geboekt bij haar vader bij de Valk die toen nog bestond. Moet hem daar gesproken hebben, maar heb daar geen gezicht meer bij. Was in die tijd ook bevriend met een spoorwegbeambte en zijn vrouw, die afkomstig waren uit Boxtel. Hij deed stationsdienst in Houthem St. Gerlach of Valkenburg. Zijn vrouw is jong overleden aan kanker. Het contact is toen verbroken. Ben eigenlijk benieuwd hoe het met Irmgard ouders is gegaan. Een globale opsomming zou ik zeer op prijs stellen. En Irmgard als ze dit leest alle goeds gewenst en begrijpelijk dat je jezelf wilt zijn, maar van je boekjes geniet ik nog regelmatig.

  17. Irene Baars
    19 juli 2008 op 17:08 | #17

    wie helpt mij aan het laatste boekje Irmgard examenjaar, na veel zoeken heb ik dan eindelijk als ik dit boekje heb weer alle delen in mijn bezit.
    Ik heb alle boekjes weer heerlijk gelezen, ondanks dat ik alweer bij 58 jaar ben,
    Wat zou ik Irmgard graag een keer willen ontmoeten!
    Irene

  18. Lily van Riessen v.d.Linden
    16 augustus 2008 op 20:22 | #18

    Ik ben 51 jaar ik heb vroeger ook al de boeken van Irmgard gelezen ze werden ook tijdens de handwerk lessen op school in de zesde klas voorgelezen,dat was altijd erg gezellig.Later heb al de boeken zelf gekocht en nog eens gelezen.Tot mijn vebazing kwam ik erachter dat ze het buurmeisje van mijn oom en tante was die komen namelijk ook in de boeken voor,jammer genoeg hadden we daar in die tijd door omstandigheden geen kontact mee,anders had ik haar misschien wel ontmoet,want ik was echt een grote fan van haar.

  19. harma broekema feeburg
    6 september 2009 op 15:25 | #19

    Ook ik heb tijdens mijn jeugd alle boekjes van Irmgard gelezen en alles in mijn bezit gehad. Door een verhuizing zijn ze weggeraakt maar in de Kringloop winkel heb ik er weer 6 weten te bemachtigen. Vroeger correspondeerde in regelmatig met Irmgard en heb zelfs een uitnodiging voor haar huwelijk gekregen! Hedwig ging ooit met mijn broer naar een feest van de Koninklijke Marachaussee.Volgens mijn gegevens woont Irmgard in Groningen en werkt zij in het UMCG daar. Volgens mij als hoofd van een of andere afdeling.
    Nou succes met deze site!

  20. 3 mei 2011 op 11:18 | #20

    even googelen en dan kom ik toch de zusjes irmgard en hedwig tegen.
    de boekjes van irmgard verslonden in de jaren zestig/zeventig. nu heeft onze oudste dochter ze in bezit (29 jr) toen ze twaalf was heeft ze nog gecorrespondeerd met de vader van irmgard en een leuke brief gekregen en zelfs nog een spreekbeurt erover gehouden, over de boeken van irmgard.
    jeugdherinneringen. in mijn jeugd zelfs met haar geschreven en opgezocht in valkenburg waar wij met ons gezin vaak kwamen. ik hoop dat alles goed met hen gaat en ja we worden “oud”

  21. emmy
    30 december 2011 op 21:21 | #21

    Nu mijn broers het “oude” huis in Limburg opgeruimd hebben, herinnerde ik me opeens mijn boekencollectie op de zolder. Te laat! Daar waren ook de boekjes van Irmgard Smits bij. Leuk om even het interview te kunnen lezen. Ik ben nog een enthousiaste lezer van biografien/ historische romans e.d. en houd van “een vervolg”. Zelfs na zoveel jaar.
    Bedankt meid en allemaal; veel leesplezier in het nieuwe jaar!
    Emmy

  22. Lida
    29 juni 2012 op 00:10 | #22

    Leuk. :-D Ook ik heb haar boeken letterlijk verslonden in mijn jeugd. Ik vond nog een krantenartikeltje (met foto) van haar huwelijk te Noordwijk. Had ik dát maar geweten. Ik woonde daar!
    http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A010563598%3Ampeg21%3Ap002%3Aa0095

  23. Yvonne
    5 november 2013 op 14:44 | #23

    Wat leuk allemaal. Ik googlede zojuist naar Irmgard Smits en vind zoveel leuks om te lezen. Ik ben bijna 50 jaar en heb – toen ik een jaar of 13 was – alle boekjes van Irmgard gelezen. Ik smulde van de verhalen, van haar familie, die serie boekjes was echt een schat in mijn boekenkast. Toen woonde ik nog in Suriname en toen heb ik een brief gestuurd en ik kreeg een kaart terug, met een foto van Irmgard. Ik weet nog hoe trots ik was op die foto. De boekjes heb ik nog steeds, die mogen niet weg.

  24. 14 augustus 2017 op 05:42 | #24

    There are a number oof activities to do to increase clarity of your
    speech. If this Chakra is over-active, you tend turn out to be emotional
    all the time. Usually, this will begin with character, not setting.

  25. 18 augustus 2017 op 16:32 | #25

    Ask a question annd spark the reader’s interest they will click through to
    read more. Neeed a new position a unrealistic
    stretch oof time. If so research the cost, time, effectiveness everything.

  26. 27 augustus 2017 op 22:22 | #26

    Reason Why An Audio Visual Renttal Can Be A Best Choice

  27. 30 augustus 2017 op 06:59 | #27

    Why not aimm to be able to like the minority
    that do it anyway and can be very successful?
    Your story plus your delivery are what allow you to make
    unique. Delegate and outsource where you can.

Reactie-pagina's
  1. 7 mei 2017 op 13:39 | #1

:-D :oops: :-? :wink: :roll: :-P :) :-x :-| :cry: 8-O :-o :lol: :( more »