Archief

Archief voor de ‘Oorlog’ Categorie

Wegwijzer Archieven WO2

7 december 2009

website_oorlogHet NIOD en het Nationaal Archief hebben vandaag de website archievenWO2.nl gelanceerd. Dit is gebeurd met behulp van zo’n 225 deelnemende archief instellingen. De website is bedoeld als startpunt voor onderzoek naar de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.

www.archievenwo2.nl

Geschiedenis, Oorlog

Bibliothek der verbrannten Bücher

3 augustus 2009

De universiteit van Augsburg heeft een grote hoeveelheid boeken gekocht van George P. Salzmann, een gepensioneerde zakenman, die 30 jaar bezig geweest om de onder de nazi’s verboden auteurs te verzamelen.
Het zijn meer dan 12000 boeken, waarvan de meeste in eerste druk.
Het gaat hier om titels, die meer dan 75 jaar geleden in Nazi-Duitsland aan het vuur werden prijsgegeven, omdat de inhoud on-Duits en verdorven zou zijn.

boekverbranding 1933

10 mei 1933 – De dag van de boekverbranding.
Het regende in vele delen van Duitsland, en toch laaiden de vlammen op vele plekken in  hoog op. Tienduizenden boeken werden die avond in het vuur gegooid.

Deze “actie tegen de on-Duitse  geest” was ruim van te voren voorbereid door het hoofdbureau van pers en propaganda.
In steden zoals Heidelberg, Braunschweig, Hamburg en München zijn in de periode maart tot eind augustus 1933 meerdere brandstapels geweest.

Die tiende mei, rond middernacht, greep in  Berlijn de minister van propaganda Joseph Goebbels de microfoon en sprak de volgende woorden:   “De tijd van een overtrokken  joods intellectualisme is nu ten einde. … De Duitse ziel kan zich weer vrij uiten.”

Een aantal schrijvers hebben de boekverbranding ‘overleefd’, zoals Karl Marx, Heinrich Heine, Sigmund Freud, Heinrich Mann, Erich Maria Remarque, Bertolt Brecht, Erich Kastner. Maar de meeste schrijvers van de verbrande boeken zijn in de vergetelheid geraakt. Juist die ‘vergeten’ boeken heeft Salzmann verzameld en deze zijn vanaf volgend jaar beschikbaar voor belangstellenden in de ‘Bibliothek der verbrannten Bücher’ van de universiteit van Augsburg.

Lange tijd leek het erop dat het de nazi’s gelukt was het beste deel van de Duitse literatuur van de 20e eeuw uit het geheugen van de Duitsers te wissen.

Salzmann en velen met hem zijn blij met de overdracht aan de universiteit; het nationaalocialisme heeft ook op dit terrein het onderspit moeten delven.

“Das war ein vorspiel nur,
dort wo man Bücher verbrennt,
verbrennt man am ende auch menschen”

Heinrich Heine 1820

Boeken, Geschiedenis, Oorlog, Politiek

Anne Frank – 12 juni 1929 – maart 1945

12 juni 2009

Anne zou vandaag 80 zijn geworden, als haar leven niet al op haar 15e op een gruwelijke manier was beëindigd.
Haar dagboeken zijn indrukwekkend, zoals de hele geschiedenis van het achterhuis en haar bewoners. Ze is het symbool geworden voor het ongelooflijk lijden van miljoenen Joodse kinderen.
Op het laatst van haar leven was zij helemaal alleen. Moeder dood, vader in haar beleving ook en toen overleed zus Margot, haar laatste houvast.
In de gruwelijke omstandigheden van Bergen-Belsen, waar wij ons geen voorstelling van kunnen maken, stierf zij, helemaal alleen.
Een meiske van 15 jaar, dat 8 maanden daarvoor nog schreef:
‘Ik kan er niets aan doen, ben veel te vrolijk om logisch te zijn, bij het vooruitzicht dat ik met October wel weer eens in de schoolbanken zou kunnen zitten!’

Anne Frank zou nooit meer in de schoolbanken zitten.
Anne Frank zou nooit meer thuis komen.

Minister Plasterk gebruikte gisteren verkeerde woorden, toen hij  zei:  ‘Anne is coming home’.
Hij doelde hierbij op Anne’s geschriften die tot voor kort bewaard werden bij het Niod.
Alle dagboeken en geschriften van Anne Frank zullen voortaan getoond worden in het huis waar ze ook geschreven zijn, het Anne Frank Huis in Amsterdam.
Het geschrevene is thuisgekomen, Anne niet.

Anne Frank Huis

Boeken, Oorlog