Archief

Berichten met tag ‘Jeugdsentiment’

Sint Maarten

11 november 2010

Op Nanos.nl las ik een stukje over Sint Maarten. In tegenstelling tot Nanos heb ik juist heel veel met Sint Maarten. Daarom plaats ik hieronder een eerder geschreven stukje over mijn liefde voor het feest van deze heilige.

We woonden vroeger in de stad Groningen en daar werd 11 november altijd uitgebreid gevierd. Ik weet niet of dat nu nog zo is.

lampion2

Wij, drie zusjes, stonden voor het raam te wachten tot het donker genoeg zou zijn om op pad te gaan. Lampionnen in de hand, de kaarsjes nog uit. En na heel lange tijd zagen we de eerste lichtjes in de straat. Nog veel te vroeg, vond mijn moeder dan. Voor mijn gevoel duurde en duurde het maar en opeens was het dan zover, we mochten! De kaarsjes werden aangestoken en met in de ene hand de lampion en in de andere een grote lege tas, gingen we op pad.

Wat een feest!
Zingen bij de deuren en héél veel snoep krijgen of juist helemaal niks. In het laatste geval zongen we zoiets als “hier woont juffrouw kikkerbil, die ons nooit wat geven wil.” Maar in de loop van de avond raakten de tassen in elk aardig gevuld.
Mijn oudste zus had er altijd als eerste genoeg van. Dan moest ze thuis bij de deur de wacht houden om op haar beurt uit te delen. Mijn moeder gaf altijd appels en ik schaamde me daar een beetje voor!
Ik hield het wel een uurtje langer vol, maar mijn drie jaar oudere zus maakte het altijd wel erg bont. Rond tien uur waren er nog sporadisch lichtjes te zien, maar daarna hield het toch echt op. Dan werd mijn vader er op uit gestuurd om mijn zus te zoeken. Elk jaar opnieuw, maar gelukkig kwam ze altijd weer heelhuids thuis.
Ik zie nog de uitpuilende tassen en haar triomfantelijke blik. Enorm, wat een snoep had dat kind! Maar ze had er ook heel wat straten voor gelopen en zich letterlijk schor gezongen.
Maanden lang hoefde mijn moeder geen snoep te kopen…
Sint Maarten en Sinterklaas waren voor ons even belangrijk. Sint Maarten voor het snoep en Sinterklaas voor de boeken.

Jeugdsentiment, Op deze dag

De dia-avond

10 oktober 2010

Cadeautje uit het verleden
Mijn vader was een enorm liefhebber van wilde bloemen en planten. Zo lang ik mij kan herinneren had hij daarom een goede fotocamera, waar vooral dia’s van bloemen en planten mee werden gemaakt. Die dia’s  gebruikte hij vooral voor lezingen en soms werden ze voor plantenboeken gebruikt.
Tussendoor werden er natuurlijk ook dia’s van het gezin gemaakt. Vooral de vakanties werden op deze wijze vastgelegd.

De laatste jaren van zijn leven ging mijn vader steeds slechter zien totdat hij op het laatst helemaal blind was. De hele collectie plantendia’s heeft hij op een gegeven moment aan de plaatselijke vereniging van ‘Groei en Bloei’ geschonken. De vereniging was er blij mee, althans, ze toonden zich verheugd. Er werd zelfs een krantenartikel aan gewijd!
Nu was mijn vader de oud-voorzitter en men durfde hem waarschijnlijk niet voor het hoofd te stoten.
Ik vermoed dat de dia’s al lang zijn verdwenen…

Na zijn overlijden vorig jaar december vonden mijn zus en ik nog een grote hoeveelheid dia’s van ons vroegere gezin. Mijn zwager is nu aan de enorme klus van het scannen begonnen. Gisteren kreeg ik de eerste resultaten binnen en het waren beelden die ik me niet of nauwelijks kon herinneren. De kwaliteit is verbluffend goed en ik vind dit een heel leuke cadeautje uit het verleden.

Hierdoor herinner ik me plotseling ook weer het fenomeen ‘dia-avond’. De verduisterde kamer, het grote witte scherm, de snorrende diaprojector en daar zat je dan met het hele gezin, de familie en of de kennissen. Men kwam echt een avondje dia’s kijken. Het had wel wat gezelligs zo met een hele club.
Misschien moet ik een beamer aanschaffen om de ‘dia-avond’ weer in ere te herstellen?

Jeugdsentiment, Privé

Shakespeare and Company Parijs

14 januari 2010

Vroeger gingen we regelmatig met een stel vrienden in het voorjaar een weekje naar Parijs.
Een vast onderdeel was een bezoekje aan ‘Shakespeare and Company’. Voor je het wist waren er uren verstreken en we kochten altijd véél te veel.

Het was niet alleen de hoeveelheid boeken waar we op af kwamen, maar vooral ook de sfeer van de boekhandel.

‘Shakespeare and Company’ is een boekhandel boordevol boeken, die overal waar je maar kijkt, in rijen en stapels en zonder enig zichtbare orde, in de winkel staan of liggen. ‘Shakespeare and Co.’ is te vinden in het hartje van Parijs, in het Quartier Latin, de studentenwijk. Als je met je rug naar de winkel staat, kijk je recht tegen de Notre Dame aan, aan de overkant van de Seine.

Shakespeare and Company fungeert als boekwinkel en als leesbibliotheek.
In de boekhandel ‘wonen’ ook jonge schrijvers, bekend als ‘Tumbleweeds’, die hun kost en onderdak verdienen door een paar uur per dag in de winkel te werken. De overige tijd kunnen ze zich met schrijven en lezen bezighouden. Meestal blijven ze een paar maanden.
Op dit moment staan er in de winkel 13 ‘bedden’. Het zijn planken waar overdag boeken op liggen. ‘s Avonds worden de boeken op de grond gelegd en gaat er een slaapzak op de plank.

Geschiedenis

De huidige winkel is genoemd naar een eerdere boekwinkel met dezelfde naam, die gesloten werd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze oorspronkelijke boekhandel was van 1919. De langste tijd van zijn bestaan was hij gevestigd aan de Rue de l’Odeon tot aan de sluiting in 1941.

Sylvia Beach was de oprichter en eigenaar. De winkel werd beschouwd als een centrum van de Anglo-Amerikaanse literaire cultuur in Parijs. De winkel werd vaak bezocht door schrijvers en kunstenaars van de ‘Lost Generation’, zoals Ernest Hemingway, Ezra Pound, F. Scott Fitzgerald, Gertrude Stein, George Antheil, Man Ray en James Joyce.
Controversiële boeken als ‘Lady Chatterley’s Lover’ van DH Lawrence, die verboden was in Engeland en de Verenigde Staten, waren er te koop.

De boekwinkel fungeerde ook als uitgeverij voor boeken die in andere landen niet mochten verschijnen, zoals ‘Ulysses’ van James Joyce in 1922.

Naar verluidt, werd de winkel in de Tweede Wereldoorlog gesloten omdat Sylvia Beach een Duitse officier het laatste exemplaar van Joyce’s ‘Finnegans Wake’ niet wilde verkopen. De winkel aan de rue de l’Odeon is nooit heropend.

De huidige winkel

In 1951 werd de huidige boekwinkel geopend door de Amerikaan George Whitman onder de naam  ‘Le Mistral’. Net als het originele ‘Shakespeare and Company’, werd de winkel al snel een centrum van de literaire bohemien-cultuur van de linker Seine-oever.

Na de dood van Sylvia Beach in 1962, werd de naam van de winkel veranderd in ‘Shakespeare and Company’. In de jaren 1950 diende de winkel als basis voor veel schrijvers van de ‘Beat Generation’, zoals Jack Kerouac, Allen Ginsberg, Gregory Corso, en William Burroughs.

‘Shakespeare and Company’ wordt nu geleid door dochter Sylvia Whitman. George Whitman (1912) moet bijna honderd jaar zijn, als hij nog leeft.

De aanleiding van dit stukje is het boek dat ik aan het lezen ben: ‘Een bed tussen de boeken’ van Jeremy Mercer. Daarover later meer.

Shakespeare and Company
37 Rue de la Bûcherie, Parijs
Vlakbij Place St. Michel en paar stappen van de Seine.

Virtuele tour door de winkel.

Boeken

Trevira 2000

6 januari 2010

Drie bananendozen met fotoalbums en losse foto’s staan sinds een paar dagen bij mij in de schuur. En een vierde staat in de woonkamer. Het beeldverhaal van mijn vader‘s leven.

Af en toe pak ik een album om door te bladeren en dat levert, naast wat heimweegevoel, veel plezier op.

Zo zie ik mijn ouders vrolijk en kwiek over de Boulevard Haussmann in Parijs stappen. Hij keurig in een Terlenka broek met een, voor zijn doen, frivole blouse mét stropdas  en zij in een zeer modieus, net op de knie Trevira 2000 jurkje.  Als ik het goed zie heeft mijn moeder een iets getoupeerd kapsel. Heel keurig in ieder geval.
Wat waren ze jong en gelukkig en wat voelden ze zich modern!

Enge stof was het eigenlijk, Trevira 2000. Volgens mij kraakte en vlamde het al als je er maar naar wees.  Maar de dames in die tijd waren er gelukkig mee, want het was zó makkelijk. De stof kón je niet eens strijken, want het was puur plastic.

Leuk, die oude beelden en zoveel herinneringen!

Jeugdsentiment, Privé

Mijn allereerste kinderboek

22 december 2009

Het eerste boekje, waarvan ik me nog herinner dat ik het kreeg, is Poekie en Pluusje. Het was in december op mijn 6e of 7e verjaardag. Poekie en Pluusje en alle andere poesjes werden direct in mijn hart gesloten.

Het boekje ben ik heel lang kwijt geweest, maar onlangs vond ik het gelukkig terug.
Ik was er gek op als kind en nu, bij het doorbladeren, voel ik weer wat ik destijds ervaarde.
Ik kon eindeloos naar de plaatjes kijken en het verhaal vond ik prachtig!

Ondeugende poesjes met een lieve, maar strenge moeder. Kleine rampen, die in mijn ogen toen echt verschrikkelijk waren…

Hier pakt één van de stoute poesjes een bak met meel  en dat moet natuurlijk fout gaan!

Dit plaatje moet ik ook nog laten zien.
Die poesjes in hun mooie kleertjes, die idyllische tuin, de gezelligheid van zo’n grote groep rondom de tafel!
Ik ben zó blij dat ik dit boekje teruggevonden heb!

Ik ben er benieuwd naar, of anderen ook nog heel bewust hun eerste gekregen boekje kunnen noemen.
En wordt dat boekje ook zo gekoesterd?

Poekie en Pluusje werd geschreven en geïllustreerd door Willy Schermelé. Wilhelmina Schermelé (1904) was journaliste te Amsterdam. In 1928 begon ze als illustrator bij de Telegraaf.

Lees meer…

Boeken, Jeugdliteratuur, Jeugdsentiment

Drie maal drie

10 december 2009

driemaaldrieTip

Een leuke, veelbelovende website: www.driemaaldrie.nl.
De site verzamelt herinneringen én iedereen kan meedoen!

De naam ‘driemaaldrie’ is ontleend aan het oude kinderliedje
Drie maal drie is negen,
Ieder zingt zijn eigen lied…

Doe gewoon mee!

Jeugdsentiment, Tips

Transistorradio

8 december 2009

transistorDoor de herinneringen van Nanos aan haar eerste radio moest ik terugdenken aan deze transistorradio. Hij was van mijn oudste zus.
Ze kreeg hem toen ze zo’n jaar of 15 was en vanaf dat moment was de zaterdagmiddag heilig voor haar.

Ze nam dan mét transistor haar intrek in de keuken en de andere huisgenoten wisten dat er zo min mogelijk gestoord mocht worden.

Fanatiek was ze wel, m’n zus. Elke nummer en de positie op de lijst werd genoteerd. Ik zal haar eens vragen of ze de schriften nog heeft, waarin ze alles bijhield.

Als ik eraan terugdenk, lijkt het of de top 40, want daar draaide het om, de hele zaterdagmiddag in beslag nam.

Ik mocht niet storen, maar ik mocht er wel stil bijzitten. Dat ervoer ik als een hele eer en ik was altijd graag in de nabijheid van m’n grote zus. Van haar  fascinatie voor popmuziek begreep ik niets en dat veranderde ook in mijn tienerjaren nauwelijks.

Nú doet het mij wel wat als ik die oude jaren zestig nummers hoor. Soms vind ik de muziek zelfs mooi, maar meestal gaat het om het gevoel dat opgeroepen wordt.  Ik ben weer dat kleine meisje in die keuken, dichtbij mijn grote zus.
Het is een warme herinnering.

Top 40 – jaren zestig

Jeugdsentiment, Muziek

Sinterklaas

5 december 2009

Ik vond op zolder een leuk oud Sinterklaas pop-up boek.
Je kunt het helemaal openklappen en dan heb je vier kamers.

Sinterklaas pop-up sintgif2
Het boek heeft geen enkel kenmerk van uitgever, tekenaar of auteur.
Uit welk jaar het is? Jaren 40/50?
Leuk genoeg om hier even te tonen.

Boeken

De kleindochter van Cissy van Marxveldt vertelt

4 december 2009

joop_ter_heulIk ben heel vroeg begonnen met de boeken van mijn oma te lezen, ik geloof al op mijn achtste of negende. En ik heb ze tot ongeveer 30 jaar geleden ‘stuk’ gelezen.
Ik denk wel dat ik ze anders las dan andere meisjes, met name omdat het toch van je oma is en vooral ook omdat er zoveel biografische elementen in waren verwerkt. Mijn vader vertelde mij dan waarom ze bepaalde boeken had geschreven en wie wie was in de boeken. Kees (van Joop ter Heul) is mijn vader. De man van Joop is de man van CvM.
Was het de Louteringkuur waarin ze beschreef dat ze in een hotel een wildvreemde man om de hals vloog om haar man jaloers te maken? Dat is in werkelijkheid gebeurd, mijn vader was er namelijk bij en het is uiteraard een memorabele vakantie geworden.

Aan het woord is Carolyn, de kleindochter van Cissy van Marxveldt (Setske Beek-de Haan). Zij is de dochter van Ynze Beek, de oudste zoon van Cissy van Marxveldt en Leon Beek.

Twee jaar geleden ontstond er een leuke briefwisseling tussen Carolyn en mij en ze schreef o.a. over haar ervaringen met haar beroemde grootmoeder.

Ik geloof niet echt dat mijn vriendinnen trots of jaloers waren op het feit dat ik in die tijd een “beroemde” grootmoeder had, want bij ons in de familie werd er niet zo vaak over gesproken.
Ik ben ermee opgevoed dat je mensen moet respecteren om wat ze doen en niet omdat ze toevallig zijn getrouwd met de dokter etc.
Maar bij mijn oom thuis draaide wel alles om CvM. We hebben echter nooit veel contact gehad met elkaar. Wat ik heel jammer vind, want ze zijn de enige familie die ik heb. Maar het zat nooit lekker tussen mijn vader (Ynze) en oom Leo.

Mijn vader had eigenlijk nog het meest respect voor zijn moeder vanwege het feit dat ze de eerste Nederlandse vrouwelijke journalist is geweest. Alhoewel, dit heeft niet zolang geduurd, aangezien ze snel werd ontslagen vanwege haar dramatische verslaggeving. Nadat ze naar een brand was gestuurd en alleen maar over het omgekomen katje had geschreven, is ze dan ook op staande voet ontslagen. Dit was bij de Drachtster Courant.

Wat mijn vader ook leuk vond, was dat ze als jong meisje al naar Engeland wilde. Nu is het heel gewoon, maar we praten wel over 100 jaar geleden.

En het belangrijkste van alles was haar enorme persoonlijkheid. Het was een bijzonder lief, boeiend en vooral creatief en gek mens.

Mijn vader heeft mij wel altijd erg vergeleken met haar. Ik hoorde dagelijks ‘ je bent precies Maatje’ (zo noemde hij CvM).

Carolyn is een open, hartelijk vrouw, met een groot gevoel voor humor. In de brieven die ik van haar kreeg en de telefoongesprekken die ik met haar voerde herkende ik ook de speelse geest, die zo kenmerkend is voor Cissy van Marxveldt.

Een paar maanden geleden heb ik eindelijk na twee jaar het appartement van mijn moeder leeggehaald en in een koffer ben ik een stapel brieven van CvM tegengekomen. Ze zijn van 1939. Elke week schreef ze een brief naar mijn vader, hoewel hij toen wel elk weekend thuis kwam. Dat hij die brieven heeft bewaard was voor mij al een openbaring, maar toen ik ze ging lezen, ging er voor een wereld voor mij open.
Verder heb ik ook een lading brieven welke ze naar haar ouders schreef toen ze net in Amsterdam woonde.

Carolyn vindt ‘Een Zomerzotheid” het minst geslaagde boek van Cissy van M.:

Het leukste boek van mijn oma vind ik ‘Het hoogfatsoen van Herr Feuer’. Dit was haar eerste boek en het beschrijft haar eerste baan in Amsterdam (echt een giller) en verder ‘Mijn dorp in Friesland’. Dit zijn korte verhalen, heel simpel, maar van zulk een psychologische schoonheid!

Verder heb ik honderden keren de reeks van Joop ter Heul gelezen. Marijke vond ik ook leuk, evenals Puck Van Holten, Pim de Stoetel, Louteringkeur en Rekel. Haar minstzeggende boek vond ik ‘Een Zomerzotheid’. Ik heb de musical gezien, en vond deze net zo slecht als het boek. Het was en is mij te voorspelbaar.

Wel grappig vind ik het dat het woord ‘zomerzotheid’ nog zo vaak gebruikt wordt. Bijvoorbeeld in de uitverkooptijd. Ik ben eigenlijk benieuwd of de Dikke van Dale, dat woord heeft opgenomen.

Ik vroeg Carolyn of ze veel leest.

Vroeger was ik altijd aan het lezen. Drie tot vier boeken per week was heel normaal. Ik ben nooit zo’n televisie-mens geweest, maar toen ik 27 jaar geleden mijn eigen zaak begon en ondertussen nog 6 kinderen had op te voeden (uiteraard tussen neus en lippen door), heb ik niet veel meer gelezen. Ik lees alleen nog in de zomer. Ben gek op zonnen en dan lees ik.

Carolyn heeft zelf ook vaag het gevoel dat ze ooit een boek gaat schrijven. Nu heeft ze het daar nog te druk voor en is ze nog veel te onrustig. Haar dochter heeft duidelijk het talent van haar overgrootmoeder geërfd.

Mijn vader was een echte Friese gierigaard. Ondanks dat ik enigst kind was, kreeg ik nooit iets van hem. Maar hij zei wel vaak: ‘kind als jij een boek wilt gaan schrijven, bekostig ik alles’.
Maar ik was en ben veel te onrustig om een boek te schrijven. Mijn hele leven heb ik gezegd, als ik met pensioen ga, ga ik schrijven en misschien doe ik dat wel. Maar of ik talent heb is een tweede.
Mijn jongste dochter heeft het talent van mijn oma. Eigenlijk zijn zij en ik als twee druppels water. Allebei creatief, chaotisch, elegant en damesachtig gekleed, etc etc. Mijn moeder zei vroeger altijd tegen mij ‘het is maar goed dat je hoofd op je lijf zit, anders zou je die nog vergeten’.

Mijn dochter schrijft al ‘boeken’ vanaf haar tiende en je gelooft het niet, ze zouden door CvM geschreven kunnen zijn. Ik zeg vaak, als ik haar boeken lees, ‘mijn oma zit op je schouder’. Ze schrijft in exact dezelfde trant, met dynamische dialogen en ze heeft een onbeschrijfelijke fantasie. Probleem is dat ze altijd met vijf boeken bezig is, dus er komt nooit één af. Ze wilde al vanaf haar twaalfde journalistiek gaan doen, maar na haar propedeuse is ze gestopt en ze studeert nu aan de filmacademie in Brussel. Haar droom is documentaires te maken. Mijn andere dochter is geen leeskind.

De kinderen van Carolyn waren nooit zo onder de indruk van hun beroemde overgrootmoeder.

Mijn dochters zijn er nooit mee bezig geweest wie of wat CvM was, totdat een aantal jaren geleden de film van Anne Frank op TV kwam. Ik vond, uit pedagogisch oogpunt, dat zij deze film moesten zien. Al in het begin zegt Anne Frank tegen haar vriendin, ik wil later net zo schrijven als CvM. Meteen draaiden de meiden zich naar mij om. ‘Mam, dat is toch jouw oma?’ Toen, na nog een paar keer haar naam te hebben gehoord, zag ik dat ze voor het eerst opeens trots waren op hun overgrootmoeder.

Cissy van Marxveldt heeft een belangrijke rol gespeeld in de publicatie van “Het Achterhuis” van Anne Frank.

Weet jij dat door mijn oma het dagboek van Anne Frank is uitgegeven? Otto Frank liet haar namelijk de schriften zien van Anne en toen stond zij erop dat hij er mee naar een uitgever zou gaan. Misschien was het beroemdste boek ter wereld nooit uitgegeven, als ze dat niet had gezegd.

Soms was het ook een nadeel om de kleindochter te zijn van…

Op school moesten wij een opstel schrijven over de herfst. Opstellen schrijven was mijn lust en mijn leven en ik hoefde dan ook niet lang na te denken.
Ik schreef een verhaal over een blaadje dat nog aan de boom zat, terwijl al zijn vriendjes en vriendinnen naar beneden dwarrelden of al op de grond lagen. En wat dat blaadje die zomer allemaal had meegemaakt.
Een week later zei de leraar Nederlands: ‘Ik heb één heel goed opstel gelezen en dat is van Carolyn. Het is alleen zo jammer dat het stikt van de spelfouten’.
Ik sprak namelijk altijd Engels thuis en mijn Nederlands was bar en boos tot mijn vijftiende. Toen gingen wij namelijk voor het eerst bij mijn vader wonen. Voor die tijd hadden mijn ouders een weekendhuwelijk.

De leraar wilde ondanks de spelfouten toch een 9 voor het opstel geven. Waarop een meisje in de klas zei, ‘maar mijnheer dat is niet eerlijk, Carolyn is de kleindochter van Cissy van Marxveldt, logisch dat ze goed kan schrijven’.
‘Oh, is dat zo’, zei mijn leraar, ‘nou in dat geval maak ik er een 7 van’. Wat was ik toen kwaad!!!!

Ook kwam ik een keer apetrots thuis met een opstel (wel een 9). Mijn vader las het, las het nog een keer. Toen liep hij naar de boekenkast en haalde er een boek uit van een Zweedse schrijfster. Het boek was opgedragen aan mijn oma. Hij begon erin te bladeren en vroeg of ik het gelezen had. Nee ik kende het niet. En hij liet me toen een bladzijde lezen dat vrijwel letterlijk mijn opstel was. Typisch he?

Tot zover Carolyn.
Ik ontving van haar een enorme map met brieven van Cissy van Marxveldt. Daar heb ik dagen in zitten lezen en ik heb genoten!
Binnenkort plaats ik hier wat van die brieven. Een kijkje in het privéleven van Setske Beek-de Haan.

Ik wil hierbij Carolyn heel erg bedanken voor het vertrouwen dat ze in mij stelt en voor de toestemming om hier gebruik te mogen maken van haar ‘oma-archief’.

zie ook : www.postbus0.nl/2009/11/25/cissy-van-marxveldt/

wordt vervolgd…

Voor de liefhebber: alle logjes over Cissy van Marxveldt bij elkaar.

Boeken, Jeugdliteratuur

Annie M.G. Schmidt

29 november 2009

De dramaserie Annie M.G. over het leven van Annie M.G. Schmidt start op 3 januari 2010  op Nederland 2.
Op 1 december 2009 gaat de website over de serie online.
Cultura 24, het themakanaal over kunst en cultuur,  zendt die hele maand muziek, films, theater, gedichten uit van, met of over Annie M.G. Schmidt en Fiep Westendorp.

www.cultura.nl
www.anniemg.nps.nl -Website over de dramaserie
Annie M.G. Schmidt
KB Dossier Annie MG Schmidt
Fiep Westendorp
KB Dossier Fiep Westendorp

Boeken, Jeugdliteratuur, Kunst, Lied